Priorytet 5 OPIEKA ZDROWOTNA I OPIEKA NAD DZIECKIEM


UWAGA Dla tego priorytetu nabór przeprowadzony w terminie od 2 stycznia 2007 r. do 16 kwietnia 2007 r. był ostatnim naborem w ramach Mechanizmu Finansowego EOG.


Opis i uzasadnienie priorytetu
Spójność społeczno-gospodarcza w ramach Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest ściśle związana z jakością życia całego społeczeństwa, w tym z poziomem opieki zdrowotnej i zapewnieniem właściwej opieki w szczególności nad matką i dzieckiem. Realizacja tych celów w systemie ochrony zdrowia wymaga prowadzenia spójnych, długookresowych działań, mających za zadanie zapewnienie opieki medycznej na jak najwyższym poziomie przy stałym podnoszeniu jakości i dostępności usług medycznych.

Podstawowe znacznie ma kształtowanie w społeczeństwie nawyków zdrowego stylu życia, poprzez rozwijanie programów profilaktyki zdrowotnej, a także podnoszenie standardów edukacji społecznej w zakresie nowoczesnych, zgodnych z aktualną wiedzą medyczną, metod planowania rodziny oraz kształtowanie postaw odpowiedzialnego rodzicielstwa.

Skutki zachowań szkodliwych zdrowotnie, powstałe w wyniku przemian cywilizacyjnych i zmian stylu życia dotyczą całego społeczeństwa. Sprawą pierwszoplanową dla dobra ogólnego powinno być, zatem podejmowanie działań przeciwstawiających się tym niekorzystnym zmianom.

Działania te wymagają wielosektorowego zaangażowania, jednakże to system ochrony zdrowia ma tu do odegrania szczególnie ważną rolę.

Istotny element stanowi ochrona zdrowia matki i dziecka w czasie przed i po jego urodzeniu. W okresie przedporodowym, śródporodowym i po urodzeniu dziecka zdrowie matki i dziecka powinno być szczególnie chronione ze względu na liczne niebezpieczeństwa infekcyjne, cechy biologiczne i wypływające z tego zagrożenia, jak i dla zapewnienia mu optymalnego poziomu zdrowia w przyszłości. Wymaga to zapewnienia matce i dziecku przede wszystkim opieki medycznej, obejmującej zarówno profilaktykę, jak i promocję zdrowia.

Kompleksowa opieka nad dzieckiem powinna także obejmować dzieci niepełnosprawne. Dlatego istotnym zadaniem jest ograniczenie negatywnych skutków ich chorób i niepełnosprawności przez działania na rzecz integracji dzieci niepełnosprawnych z pełnosprawnymi.

Promowanie zdrowia i wdrażanie profilaktyki stanowią jeden z kluczowych warunków upowszechniania zdrowego stylu życia. Konieczne jest prowadzenie stałej edukacji zdrowotnej społeczeństwa, w celu realizacji powyższych założeń.

Cel priorytetu
Głównym celem wydatkowania środków instrumentów finansowych i towarzyszącego im współfinansowania krajowego w ramach niniejszego priorytetu jest poprawa warunków zdrowotnych społeczeństwa poprzez m.in. programy promocji zdrowia i profilaktyki, poprawę jakości usług w jednostkach ochrony zdrowia, zwiększenie dostępności, usprawnienie podstawowej oraz specjalistycznej opieki zdrowotnej.

Wielkość alokacji
Całkowita alokacja z Mechanizmu Finansowego EOG przeznaczona na ten priorytet na lata 2004 - 2009 (wg Programu Operacyjnego ze zmianami z dn. 14 listopada 2006 r.) wynosi 42,93 mln euro. (Powyższa kwota nie uwzględnia wkładu krajowego).

Rodzaje kwalifikujących się projektów
(wskazane projekty szczegółowe mają charakter przykładów):

1. Projekty w zakresie promocji zdrowia i programów profilaktyki, np.:
   • propagowania stylu życia zmniejszającego ryzyko chorób cywilizacyjnych,
   • profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób cywilizacyjnych, w tym także profilaktyki w zakresie wad postawy, próchnicy i otyłości u dzieci i młodzieży.
2. Projekty w zakresie poprawy opieki perinatalnej, np.:
   • wczesnej identyfikacji ryzyka wystąpienia wad wrodzonych oraz chorób   genetycznych u płodu,
   • poprawy wiedzy potencjalnych rodziców na temat zachowań mających wpływ na zdrowie ich potomstwa.
3. Projekty w zakresie podnoszenia stanu wiedzy o nowoczesnych metodach planowania rodziny i standardów odpowiedzialnego rodzicielstwa, np.:
   • rozpowszechniania informacji na temat nowoczesnych metod antykoncepcji,
   • tworzenia szkół rodzenia.
4. Projekty mające na celu integrację ze społeczeństwem środowisk zagrożonych patologią (ze szczególnym uwzględnieniem zwalczania patologii społecznych jak narkomania i alkoholizm) oraz zapobieganie przestępczości nieletnich np.:
   • zapobiegania uzależnieniom i ich leczenia,
   • wspierania osób z zaburzeniami psychicznymi oraz rozwiązywania problemów dzieci ze środowisk trudnych,
   • wspierania kół zainteresowań wśród dzieci i młodzieży ze środowisk zagrożonych patologią społeczną.
5. Projekty mające na celu integrację dzieci niepełnosprawnych z pełnosprawnymi, np.:
   • tworzenia grup integracyjnych w przedszkolach i klas integracyjnych w szkołach oraz integracyjnych zajęć pozaszkolnych,
   • programów przygotowujących dzieci do życia w zintegrowanej społeczności.
6. Projekty mające na celu tworzenie otwartych ogólnodostępnych stref rekreacji dziecięceJ, np.:
   • realizacji pozalekcyjnych zajęć sportowo – rekreacyjnych dla dzieci,
   • tworzenia otwartych ogólnodostępnych stref rekreacji dziecięcej (w tym: budowy boisk, placów zabaw, ścieżek zdrowia, ogródków Jordanowskich itp.) z wyjątkiem stadionów sportowych.
7. Projekty w zakresie terapeutycznych systemów telemedycznych, medycznych  internetowych systemów edukacyjnych oraz gromadzenia danych, np.:
   • badań diagnostyczne wykonywane na odległość przy użyciu środków teleinformatycznych,
   • budowy medycznych platform informacyjnych i systemów edukacyjnych
   • systemów gromadzenia i przekazywania danych statystycznych.
8. Projekty w zakresie podnoszenia dostępności i jakości usług medycznych, np.:
   • zwiększenia dostępności do opieki zdrowotnej przez wyposażanie zakładów opieki zdrowotnej w nowoczesny sprzęt medyczny wraz z zapewnieniem jego efektywnego wykorzystania na rzecz realizowanego projektu,
   • poprawy jakości podstawowej oraz specjalistycznej opieki zdrowotnej, poprzez modernizację zakładów opieki zdrowotnej,
   • zwiększenia jakości usług medycznych poprzez podnoszenie kwalifikacji kadry medycznej.

Wykaz możliwych kosztów kwalifikowalnych
W ramach działania do wydatków kwalifikowalnych, mogą zostać zaliczone koszty poniesione zgodne z zasadami określonymi w „Szczegółowych warunkach dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2004-2009” – dokument przyjęty przez instytucje państw-darczyńców oraz koszty poniesione od daty otrzymania od strony darczyńców listu z ofertą pomocy na dofinansowanie realizacji projektu. 

W szczególności mogą to być wydatki poniesione na:

1. Prace przygotowawcze, w tym:
   • koszt przygotowania dokumentacji przetargowej, koszty przygotowania przetargu, w tym publikacji ogłoszeń przetargowych,
   • zakup gruntu, który nie ma charakteru rolnego (dopuszczalne tylko w przypadku tworzenia stref rekreacji), jeśli jest to nierozerwalnie związane z realizacją projektu (do 10% wartości całkowitych kosztów kwalifikowalnych inwestycji).
2. Opłaty finansowe, podatki i koszty ogólne:
   • opłaty bankowe za otwarcie rachunku i administrowanie kontem,
   • wydatki na doradztwo, opłaty notarialne, koszty ekspertyz finansowych, koszty księgowości i audytów,
   • koszty gwarancji zapewnionych przez bank lub inne instytucje finansowe, jeśli są one konieczne w przypadku zaliczek wypłacanych w ramach Mechanizmów,
   • podatek VAT (tylko wtedy, gdy podatek ten nie może być odzyskany),
   • wkład rzeczowy (udostępnienie majątku ziemskiego lub nieruchomości, sprzętu i materiałów, badań i działań profesjonalnych lub niepłatne prace ochotnicze),
   • koszty stałe, pod warunkiem, że są oparte na rzeczywistych kosztach związanych z wdrażaniem działań współfinansowanych przez MF EOG i/lub NMF i jeśli są alokowane pro rata (proporcjonalnie) dla przedsięwzięcia, zgodnie z należycie udowodnioną, jasną i powszechnie przyjętą  metodą.
3. Prace inwestycyjne oraz prace związane z procesem inwestycyjnym, w tym:
   • zakup, wynajem, leasing finansowy niezbędnego sprzętu i aparatury,
   • zakup i budowa wyposażenia przeznaczonego na trwałe zainstalowanie,
   • wynajem, leasing finansowy obiektów ściśle związanych z realizacją projektu,
   • przygotowania terenu pod budowę, prac budowlano- montażowych, prac geodezyjnych, prac ziemnych, prac instalacyjnych, prac wykończeniowych, nadzoru inżynierskiego – dotyczy budowy, przebudowy i remontu wskazanych poniżej,
   • budowa (koszty siły roboczej, materiałów, użycia sprzętu, trwałego wyposażenia w trakcie budowy) - dotyczy wyłącznie tworzenia otwartych ogólnodostępnych stref rekreacji dziecięcej, na których budowa pomieszczeń administracyjnych, magazynów, szatni, kabin i toalet z wyłączeniem punktów gastronomicznych jest kwalifikowalna, jeśli jej koszty nie przekraczają 30proc. wartości całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu,
   • przebudowa istniejących budynków (koszty siły roboczej, materiałów, użycia sprzętu, trwałego wyposażenia w trakcie przebudowy) – dotyczy obiektów modernizowanych na potrzeby działań mających na celu podniesienie dostępności i jakości usług medycznych, z wyłączeniem termomodernizacji. Termomodernizacja kwalifikuje się do dofinansowania w ramach priorytetu 1 Ochrona środowiska, UWAGA: środki na projekty termomodernizacyjne zostały rozdysponowane w całości na projekty złożone w naborze z 2005 r. W związku z tym nie będzie już ogłoszonego naboru na wsparcie projektów termomodernizacyjnych w ramach Mechanizmów Finansowych EOG.
   • remont – (koszty siły roboczej, materiałów, użycia sprzętu) dotyczy obiektów remontowanych na potrzeby działań mających na celu podniesienie dostępności i jakości usług medycznych oraz tworzenie otwartych, ogólnodostępnych stref rekreacji dziecięcej.
4. Pozostałe wydatki poniesione na realizację projektu, w tym:
   • koszty obsługi szkoleń (w tym wynajem sal, sprzętu techniczno-elektronicznego, catering, materiały szkoleniowe),
   • koszty podróży (samochodem, koleją – klasa 1, samolotem na odległości powyżej 800 km w obie strony, klasa economy lub tańsza, jeśli jest taka możliwość), zakwaterowania i wyżywienia osób prowadzących szkolenie, badania,
   • koszty materiałów niezbędnych do realizacji projektu,
   • wynagrodzenia wraz z zabezpieczeniem socjalnym osób bezpośrednio zaangażowanych w realizację projektu,
   • koszty tłumaczeń (za wyjątkiem tłumaczenia na język angielski wniosku aplikacyjnego wraz z załącznikami),
   • koszty zakupu oprogramowania komputerowego, niezbędnego do wykonania projektów z wyłączeniem kosztów nabycia systemów zarządzania, monitorowania i ewaluacji.
5. Koszty informacji i promocji projektu.
6. Koszty zarządzania projektem - w przypadku, gdy są tworzone dodatkowe struktury do zarządzania projektem, w ramach których zatrudniony jest personel wyłącznie w tym celu, uzasadnione i związane z tym koszty zarządzania mogą zostać uwzględnione jako kwalifikowalne w budżecie projektu. Koszty te nie mogą przekraczać 10 proc. całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu. Koszty nabycia i instalacji komputerowych systemów zarządzania, monitorowania i ewaluacji nie są kwalifikowalne.

Kryteria wyboru projektów
Priorytetowo traktowane będą projekty, które swoim zasięgiem obejmą tereny wiejskie oraz małomiasteczkowe (tzn. do 20 tys. mieszkańców) oraz projekty o jak największym zasięgu oddziaływania.

Wydatki inwestycyjne oraz koszty planowanych remontów łącznie nie mogą przekroczyć 70 proc. ogólnej wartości kosztów kwalifikowalnych poszczególnego projektu.

Cele działań podejmowanych w ramach projektu muszą być zgodne z celami priorytetu i rodzajami kwalifikujących się projektów.

W ramach priorytetu realizowane będą projekty spełniające następujące kryteria:

• realizowane projekty muszą wynikać bezpośrednio z narodowej,  regionalnej albo lokalnej strategii rozwoju ochrony zdrowia;
• uzasadniona potrzeba realizacji projektu,
• racjonalność ze względu epidemiologicznego i demograficznego obszaru oddziaływania projektu,
• racjonalność zarządzania projektem (racjonalność harmonogramu działań, czytelność zasad realizacji),
• uzasadnienie kosztów projektu (uzasadnienie wielkości poniesionych nakładów do spodziewanych rezultatów realizacji projektu),
• określenie, mierzalnych przez wnioskodawcę wskaźników  rezultatu, celu bezpośredniego i celu ogólnego,
• zwiększenie poziomu dostępu do specjalistycznych i wysoko specjalistycznych świadczeń zdrowotnych, poprawa jakości świadczeń zdrowotnych, promocja zdrowego stylu życia lub zwiększenie świadomości społecznej w obszarach priorytetowych,
• dysponowanie kadrą specjalistów umożliwiającą realizację projektu,
• doświadczenie we współpracy z krajowymi i międzynarodowymi ośrodkami w realizacji podobnych projektów,
• trwałość i długofalowość efektów projektu – możliwość (finansowa i instytucjonalna) utrzymania rezultatów projektu po zakończeniu finansowania,
• wykonalność finansowa.

Rodzaje beneficjentów
O pomoc finansową mogą ubiegać się wszystkie instytucje sektora publicznego i prywatnego oraz organizacje pozarządowe utworzone w prawny sposób w Polsce i działające w interesie publicznym, w szczególności: 

• publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej,
• minister właściwy do spraw zdrowia,
• minister właściwy do spraw oświaty i wychowania,
• uczelnie medyczne lub państwowe uczelnie prowadzące działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych,
• jednostki badawczo-rozwojowe, prowadzące działalność w systemie ochrony zdrowia,
• jednostki samorządu terytorialnego lub działające w ich imieniu jednostki organizacyjne,
• związki, porozumienia i stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego,
• organizacje pozarządowe,
• organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę edukacyjną (zgodnie z Ustawą z dnia 7 września 1991 r. o Systemie Oświaty - tekst jednolity: Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.)

Więcej informacji na temat tego priorytetu znajduje się na stronie internetowej Instytucji Pośredniczącej - Ministerstwa Zdrowia http://www.mz.gov.pl/ 
oraz witrynie Instytucji Wspomagającej - Biura do Spraw Zagranicznych Programów Pomocy w Ochronie Zdrowia  http://www.bpz.gov.pl/

Kontakt do Instytucji Pośredniczącej, odpowiedzialnej za wdrażanie tego priorytetu