Priorytet 2. PROMOWANIE ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU POPRZEZ LEPSZE WYKORZYSTANIE I ZARZĄDZANIE ZASOBAMI

UWAGA: W 2008 r. całkowicie zakończono nabory na projekty w ramach tego priorytetu dofinansowywane z Mechanizmu Finansowego EOG 2004-2009.

Opis i uzasadnienie priorytetu
Zrównoważony rozwój polega na efektywnym wykorzystywaniu zasobów naturalnych, nie naruszającym trwałości funkcjonowania przyrody i jej naturalnej różnorodności oraz zachowaniu równych szans w dostępie do zasobów środowiska także dla przyszłych pokoleń.

Do realizacji wybrano zagadnienia w zakresie wzmocnienia instytucjonalnego, związane z integrowaniem zagadnień ochrony środowiska z polityką w poszczególnych dziedzinach gospodarki.

Dotyczą one głównie:

• wprowadzania wzorców produkcji i konsumpcji przyjaznych środowisku,
• zachowania trwałości różnorodności biologicznej,
• wzmacniania społeczno-ekonomicznej funkcji lasów,
• rozszerzania wiedzy i podnoszenia świadomości osób, instytucji na rzecz rozwiązywania lokalnych problemów zatrudnienia i środowiska,
• współpracy i komunikacji pomiędzy podmiotami zaangażowanymi w edukację ekologiczną,
• wsparcia dla procesu zachowania i tworzenia nowych miejsc pracy na rzecz ochrony środowiska (tzw. zielone miejsca pracy),
• wsparcia działań z zakresu tzw. zielonych zamówień, czyli preferowanie przy zakupach przez administrację rządową i samorządową wyrobów i usług, które mniej obciążają środowisko.

Cel priorytetu
Głównym celem tego priorytetu jest promowanie i wprowadzanie w życie zasad zrównoważonego rozwoju wśród władz i społeczeństwa.

Wielkość alokacji
Całkowita alokacjia z Mechanizmu Finansowego EOG przeznaczona na ten priorytet na lata 2004 -2009 (wg Programu Operacyjnego ze zmianami z dn. 14 listopada 2006 r.) wynosi 8 mln euro (Powyższa kwota nie uwzględnia wkładu krajowego).

Rodzaje kwalifikujących się projektów
W ramach tego priorytetu wsparcie mogą uzyskać projekty dotyczące wzmocnienia instytucjonalnego i poszerzenia wiedzy o zrównoważonym rozwoju kraju w następujących dziedzinach:

1. Zmniejszanie energo-, materiało- i wodochłonności produkcji i usług poprzez poprawę efektywności wykorzystania zasobów produkcyjnych
   Projekt polegający na:
   a) opracowaniu programu dla konkretnego zakładu produkcyjnego lub/i usługowego dotyczącego jego modernizacji pod kątem zmniejszenia: zużycia energii, wody i surowców mineralnych oraz zmniejszenia produkcji odpadów;
   b) kampaniach konsumenckich promujących zakupy produktów proekologicznych.
2. Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii
   Projekt polegający na opracowaniu strategii zaopatrzenia gmin w energię ze źródeł odnawialnych jako części planów energetycznych gmin.
3. Wspieranie procesu tworzenia „zielonych” miejsc pracy i „zielonych zamówień”
   Projekt polegający na przygotowaniu i przeprowadzeniu kampanii informacyjnej wraz ze szkoleniem w zakresie tworzenia „zielonych” miejsc pracy oraz „zielonych zamówień i zakupów” w urzędach i/lub dla podmiotów gospodarczych.
4. Działania na rzecz poprawy poziomu edukacji ekologicznej, poprzez tworzenie sieci nauczania na rzecz środowiska
   Projekt dotyczący akcji edukacyjnej (w tym seminariów, warsztatów, konkursów, kampanii informacyjnych, platform e learningowych) przygotowany we współpracy organizacji pozarządowej (ych) z lokalnymi władzami oraz lokalnymi społecznościami, w zakresie kształtowania postaw proekologicznych.
5. Działania zachęcające do ochrony, poprawy i przywracania różnorodności biologicznej, w tym zasobów morskich oraz obszarów włączonych do sieci Natura 2000
   Projekt dotyczący działań na rzecz czynnej ochrony gatunków roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem oraz ekosystemów zagrożonych przez działalność człowieka, na obszarach wytypowanych do sieci NATURA 2000 oraz na obszarach morskich.
6. Działania na rzecz wsparcia gospodarki leśnej
   Projekt obejmujący działania na rzecz trwałego i zrównoważonego rozwoju wielofunkcyjnej gospodarki leśnej, wspierające jej udział w rozwoju obszarów wiejskich oraz trwałość lasów i zachowanie różnorodności biologicznej w ekosystemach leśnych.

W przypadku projektów o charakterze modelowym (dot. pkt. 5 i 6) dopuszczalne są uzasadnione działania inwestycyjne.

Wykaz możliwych kosztów kwalifikowalnych
W ramach priorytetu do wydatków kwalifikowalnych (wyłącznie w przypadku przyjęcia projektu do realizacji), mogą zostać zaliczone koszty poniesione zgodne z zasadami określonymi w „Szczegółowych warunkach dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2004 – 2009” – dokument przyjęty przez instytucje państw-darczyńców oraz koszty poniesione od daty otrzymania od strony darczyńców listu z ofertą pomocy na dofinansowanie realizacji projektu. 

W szczególności mogą to być wydatki poniesione na:

1. Prace przygotowawcze, w tym:
   • koszt przygotowania dokumentacji przetargowej, koszty przygotowania przetargu, w tym publikacji ogłoszeń przetargowych,
   • koszty przygotowania terenu (dot. pkt. 5 i 6) w tym pod ochronę gatunkową wraz z oznakowaniem.
2. Opłaty finansowe, podatki i koszty ogólne:
   • opłaty bankowe za otwarcie rachunku i administrowanie kontem,
   • wydatki na doradztwo, opłaty notarialne, koszty ekspertyz finansowych, koszty księgowości i audytów,
   • podatek VAT (tylko wtedy, gdy podatek ten nie może być odzyskany),
   • wkład rzeczowy (udostępnienie majątku ziemskiego lub nieruchomości, sprzętu i materiałów, badań i działań profesjonalnych lub niepłatne prace ochotnicze),
   • koszty stałe, pod warunkiem, że są oparte na rzeczywistych kosztach związanych z wdrażaniem działań współfinansowanych przez MF EOG i/lub NMF i jeśli są alokowane pro rata (proporcjonalnie) dla przedsięwzięcia, zgodnie z należycie udowodnioną, jasną i powszechnie przyjętą  metodą.
3. Wydatki poniesione na realizację projektu, w tym:
   • koszt wynajmu sal,
   • koszty obsługi konferencji i szkoleń,
   • koszty wynagrodzeń wykładowców,
   • koszty podróży, zakwaterowania i wyżywienia uczestników oraz osób prowadzących szkolenie, badania, przygotowujących ekspertyzy,
   • koszty materiałów szkoleniowych,
   • koszty wynagrodzenia osób wykonujących zadania związane z obsługą administracyjno-biurową oraz tłumaczeniami,
   • koszty przygotowania programu, strategii, kampanii, akcji edukacyjnej (jeśli jest to założony cel projektu),
   • wynagrodzenia osób bezpośrednio zaangażowanych w realizację projektu,
   • koszty tłumaczeń (za wyjątkiem tłumaczenia na język angielski wniosku aplikacyjnego wraz z załącznikami),
   • zakup oprogramowania (np. do celów szkoleń, ćwiczeń i prezentacji).
4. Prace inwestycyjne w przypadku projektów o charakterze modelowym(dot. pkt. 5 i 6), w tym:
   • koszt adaptacji terenu,
   • koszty utworzenia obszarów ochrony gatunkowej i działań związanych z ochroną czynną,
   • koszty zakupu materiału rozmnożeniowego,
   • koszty zakupu i wdrożenia oprogramowania i technologii informatycznych z wyłączeniem kosztów nabycia systemów zarządzania, monitorowania i ewaluacji,
   • koszty zakupu licencji oraz sprzętu komputerowego bezpośrednio wykorzystywanego na potrzeby projektu,
   • koszty siły roboczej, użycia sprzętu i wykonania niezbędnych urządzeń (np. punktu widokowego).
5. Koszty informacji i promocji projektu
6. Koszty zarządzania projektem - w przypadku, gdy są tworzone dodatkowe struktury do zarządzania projektem, w ramach których zatrudniony jest personel wyłącznie w tym celu, uzasadnione i związane z tym koszty zarządzania mogą zostać uwzględnione jako kwalifikowalne w budżecie projektu. Koszty te nie mogą przekraczać 10 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu. Koszty nabycia i instalacji komputerowych systemów zarządzania, monitorowania i ewaluacji nie są kwalifikowalne.

Kryteria wyboru projektów

• minimalna wartość dofinansowania pojedynczego projektu wynosi 250 tys. euro; wykazany związek z podejmowanymi lub planowanymi do podjęcia zadaniami inwestycyjnymi;
• rozwiązanie istotnych problemów dotyczących redukcji zanieczyszczeń środowiska, ochrony cennych przyrodniczo obszarów oraz gatunków roślin i zwierząt, wzmacnianie trwałości i różnorodności biologicznej ekosystemów oraz zrównoważonych relacji między wzrostem zasobów leśnych a poziomem ich użytkowania, a w przypadku pkt. 3 i 4 także udział władz lokalnych i partnerów społecznych w tworzeniu i wdrażaniu projektu.

Rodzaje beneficjentów
Beneficjentami mogą być wszystkie instytucje sektora publicznego i prywatnego oraz organizacje pozarządowe utworzone w prawny sposób w Polsce i działające w interesie publicznym.

Więcej informacji na temat tego priorytetu znajduje się na stronie internetowej Instytucji Pośredniczącej - Ministerstwa Środowiska http://www.mos.gov.pl/mfeog

Kontakt do Instytucji Pośredniczącej, odpowiedzialnej za wdrażanie tego priorytetu