Trwa ładowanie...

 

Trwa zapisywanie na newsletter...

Cel i zasady działania

Mechanizm Finansowy EOG i Norweski Mechanizm Finansowy (czyli tzw. Fundusze norweskie i EOG) są formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Islandię, Norwegię i Liechtenstein nowym członkom UE – kilkunastu państwom Europy Środkowej i Południowej oraz krajom bałtyckim. Fundusze te są związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej oraz z jednoczesnym wejściem naszego kraju do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (który tworzą państwa UE oraz Islandia, Liechtenstein i Norwegia). W zamian za udzielaną pomoc finansową, państwa-darczyńcy korzystają z dostępu do rynku wewnętrznego UE mimo, że nie są jej członkami.

Głównym celem Funduszy norweskich i Funduszy EOG jest przyczynianie się do zmniejszania różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie EOG oraz wzmacnianie stosunków dwustronnych pomiędzy państwami-darczyńcami a państwem-beneficjentem.

3 maja 2016 r. Islandia, Liechtenstein i Norwegia osiągnęły porozumienie z UE w sprawie kształtu III edycji Mechanizmu Finansowego EOG (2014-2021), podpisując Protokół 38c do Umowy o EOG. Jednocześnie Norwegia podpisała porozumienie z UE w sprawie Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014-2021. Odbiorcami nowej edycji Funduszy norweskich i EOG (2014-2021) jest łącznie 15 krajów UE – czyli 12 państw, które przystąpiły do wspólnego rynku w 2004, 2007 i 2013 r. oraz Grecja i Portugalia.

Polska podpisała umowy międzyrządowe (Memoranda of Understanding) w sprawie III edycji funduszy norweskich i EOG (2014-2021) 20 grudnia 2017 r., otrzymując na ich mocy 809,3 mln EUR (z łącznej puli ponad 2,8 mld EUR), co czyni ją podobnie jak w poprzednich edycjach, największym beneficjentem.

 

Podział środków pomiędzy państwa. Polska otrzyma najwięcej śodków - aż 809,3 milionów euro

                                                                                                                                                                    Wykres: https://eeagrants.org/about-us

Za koordynację wdrażania Funduszy norweskich i EOG w Polsce odpowiada Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, pełniące rolę tzw. Krajowego Punktu Kontaktowego (KPK) dla Funduszy norweskich i EOG. Jako KPK, MIiR prowadzi stałą współpracę z Biurem Mechanizmów Finansowych w Brukseli. Poszczególne programy III edycji Funduszy są wdrażane przez polskie instytucje publiczne. Wyjątek stanowią, podobnie jak w poprzednich edycjach, obszary „Społeczeństwo obywatelskie” oraz „Dialog społeczny – godna praca”, które będą zarządzane przez darczyńców (odpowiednio przez Biuro Mechanizmów Finansowych w Brukseli oraz Innovation Norway).  

Programy w ramach III edycji Funduszy norweskich i EOG będą wdrażane do 2024 r. Wyjątek stanowi  Fundusz Współpracy Dwustronnej, który będzie wdrażany do 30 kwietnia 2025 r.

ProgramOperatorPartner Programu (DPP)Wkład Funduszy norweskich i/lub EOG
Rozwój przedsiębiorczości i innowacje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Innovation Norway 85 mln euro
Rozwój Lokalny Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej Norweski Związek Władz Lokalnych i Regionalnych (KS), OECD 100 mln euro
Badania naukowe Narodowe Centrum Nauki z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju Narodowa Rada Nauki 110 mln euro
Edukacja Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Norweska Agencja Współpracy Międzynarodowej na Rzecz Poprawy Jakości Kształcenia w Szkolnictwie Wyższym (DIKU), Islandzkie Centrum Badań (RANNIS), Agencja ds. Kształcenia Międzynarodowego w Liechtensteinie (AIBA) 20 mln euro
Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu Ministerstwo Klimatu i Środowiska z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Norweska Dyrekcja ds. Zasobów Wodnych i Energii, Norweska Agencja Środowiska, Krajowa Agencja ds. Energii Islandii 140 mln euro
Kultura Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu Norweska Rada Sztuki oraz Norweski Dyrektoriat ds. Dziedzictwa Kulturowego 75 mln euro
Zdrowie Ministerstwo Zdrowia Norweski Dyrektoriat ds. Zdrowia 20 mln euro
Sprawiedliwość Ministerstwo Sprawiedliwości z Centralnym Zarządem Służby Więziennej Norweska Służba Więzienna 58,2 mln euro
Sprawy Wewnętrzne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Norweskie Ministerstwo Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa Publicznego oraz Norweski Dyrektoriat Obrony Cywilnej Planowania Kryzysowego (DSB) 20 mln euro
Fundusz Współpracy Dwustronnej  Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej n/d 16,2 mln euro
Pomoc Techniczna Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej n/d 12,1 mln euro
Programy zarządzane przez darczyńców 
Fundusz NGO Biuro Mechanizmów Finansowych (BMF) n/d 53 mln euro
Social Dialogue – Decent Work Innovation Norway n/d 6,1 mln euro